maandag 8 juni 2020

A Tool for the Impact and Ethics of Technology: The Case of Interactive Screens in Public Spaces

Out now: Relating to Things, edited by Heather Wiltse. This book project began with a panel at the conference of the Society for Philosophy and Technology in Darmstadt in 2017 convened by Michel Puech and Heather Wiltse. The same group and a few more met in Umeå in Sweden for a workshop hosted by Wiltse in the spring of 2018. The result is a nice book with research on the intersection of philosophy of technology and design research about things in the digital era, interactive things. 

My contribution is about the impact and ethics of interactive screens in public spaces, and I elaborate how the Product Impact Tool, while focussing on impact, also engenders and structures ethical deliberation. 

donderdag 28 mei 2020

Care of the self and discipline in smart cities: Sensors in Singapore

With Joost Alleblas I contributed a chapter in the book Contemporary Practices of Citizenship in Asia and the West: Care of the Self, nicely edited by Gregory Bracken. 

cover book
Joost Allesblas made a study trip with Saxion students to Singapore, a city with cameras and sensors everywhere. Our question is if and how there is a place for 'care of the self' in a sensor city where discipline seems to come first. A reportage about Singapore is combined with revisiting surveillance theory in the wake of Michel Foucault. Some say Foucault's Panopticon analysis is outdated; we think it is as inspiring as ever. Both Bentham's ideas and Foucault account are very rich and flexible, actually previsioning many of the more recent developments in surveillance theory. We elaborate this by "pulling surveillance apart and inside out". 

The corona outbreak and lock down measures give an unforeseen actuality to this research.

dinsdag 12 mei 2020

'We moeten ons afvragen welk doel een centrale corona-app heeft' (Dutch)

Voor de Saxion website ben ik door Anne Hurenkamp geïnterviewd over de corona-crisis. 

zaterdag 2 mei 2020

De impact en ethiek van techniek in corona-tijd (Dutch)

Met de collega’s in het lectoraat Ethiek & Technologie volgen we geboeid het verloop van de corona-uitbraak en alle maatregelen die zijn genomen of worden overwogen. Van de vraag wie wel en wie niet een plek op de IC krijgt als de bedden opraken, tot de vraag of de maatregelen uiteindelijk niet erger zijn dan de kwaal. En nu de mogelijke inzet van een corona-app, wat natuurlijk een onderwerp is dat erg raakt aan Ethiek & Technologie.

Detlef Wagenaar heeft een artikel geschreven waarin hij de lockdown die wij meemaken in historische context plaatst (Lockdown en democratie).

En we kijken door de bril van de impact en ethiek naar de corona-app van de regering en de omschakeling naar online onderwijs op Saxion.
Lees meer...


Daarnaast organiseer ik met de medebestuursleden van de Vereniging voor Filosofie en Geneeskunde het jaarcongres van dit jaar over het virus.

maandag 3 februari 2020

Foucaults Bekentenissen van het vlees #2 (Dutch)

In oktober 2018 berichtte ik over de postume publicatie in Frankrijk van Les aveux de la chair van Michel Foucault. Nu is Bekentenissen van het vlees, de Nederlandse vertaling door Jeanne Holierhoek, verschenen. Een bondig artikel van mijn hand is verschenen op de website LeesFoucault van uitgeverij Boom.


Naar mijn artikel op www.boomfilosofie.nl:
Foucaults Bekentenissen van het vlees postuum gepubliceerd!

Er is ook nieuws over het in de post van okt 2018 aangekondigde symposium over dit boek. Het gaat plaatsvinden op vrijdag 29 mei in Deventer op Saxion. Ik organiseer het symposium met Herman Westerink e.a. Negen kenners zullen ingaan op de inhoud en betekenis van dit boek. Iedereen die het boek ook zo interessant vindt van harte welkom. Dus, lees het boek en wees erbij. Informatie volgt gauw. [update: vanwege corona uitgesteld.]

Versie van artikel Foucaults Bekentenissen van het vlees met persoonlijke noot

woensdag 25 september 2019

Responisble Design at DesignLab

On 25 september 2019 Responsible Design: The Launch takes place at the DesignLab of University of Twente. I contribute with a workshop on the impact and ethics of technical products.

dinsdag 21 mei 2019

New publication on Responsible Innovation and Product Impact Tool

In a project with Thomas Long, Rens Marcus and Vincent Blok my Product Impact Tool was employed in workshops about Responsible Innovation for start-ups in sustainable agro-technology. One result is an article by Thomas Long, and with myself as one of the co-authors, now published online first:
Long, T. B., Blok, V., Dorrestijn, S., & Macnaghten, P. (2019). "The design and testing of a tool for developing responsible innovation in start-up enterprises". Journal of Responsible Innovation, 1-31. download



maandag 20 mei 2019

De Goede Burger Tent van Saxion op democratie-festival D’RAN (Dutch)

Op vrijdag 17 en zaterdag 18 mei 2019 was in Enschede het democratie-festival D’RAN. Saxion heeft een eigen podium: “De Goede Burger Tent: Ik, Saxion en de toekomst #getready” (mogelijk gemaakt door Top Talent en het fonds Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen). Het lectoraat Ethiek & Technologie was verantwoordelijk voor het programma, met o.a.: Internet en democratie; Betekeniseconomie; Burgerjournalistiek; Socratisch gesprek; Burgerlijke ongehoorzaamheid met zaadbommetjes.


dinsdag 30 april 2019

Interview in ScienceGuide (Dutch)

Ethische reflectie op technologie is noodzakelijk in het onderwijs

Interview | door Tim Cardol
30 april 2019 | “Het is de hoogste tijd dat we de impact van technologie in ons leven beter leren doorzien en dat we meer gaan afwegen wat ethisch wenselijk is en wat niet”, zegt lector Ethiek en Technologie Steven Dorrestijn (Saxion). “Technologie biedt grote mogelijkheden in alle gebieden van het leven. Maar om daarvan te profiteren moeten we de valkuilen en gevaren vermijden.” 
...
lees verder op website ScienceGuide.

dinsdag 2 april 2019

Nieuwe publicaties (Dutch)

Onlangs verschenen twee publicaties. Een artikel van Dyon Temming en Yvonne Cuijpers en mijzelf verscheen in Podium Bio-Ethiek, in een themanummer over het Anthropoceen: "Nieuwe mythes en het Antropoceen: van oog-in-oog naar hand-in-hand met Gaia".
download concept · website Podium Bio-ethiek



Mijn recensie van een boek over technologie in de zorg van Bram Wicherink is verschenen in het Tijdschrift voor Gezondheidzorg en Ethiek. download concept

zaterdag 6 oktober 2018

Lezing Achterhoek Film Event (Dutch)

Op 14 oktober 2018 verzorg ik een lezing bij de film Ex Machina op de Achterhoek Film Event in de DRU Cultuurfabriek. www.achterhoekfilmevent.nl


De film Ex Machina gaat over robots die nauwelijks van mensen te onderscheiden zijn. Dat roept veel vragen op: kunnen en mogen robots naast ons werk ook onze activiteiten op het gebied van creativiteit, vriendschap en liefde overnemen? 

Ik groeide op onder de rook van de ijzergieterij van de DRU en kom graag op die plek een lezing houden over wat techniek voor ons betekent, in het verleden de ijzerindustrie en in de toekomst robots en artificiële intelligentie.

vrijdag 5 oktober 2018

Foucault over subjectivering (Dutch)



Begin 2018 is postuum Les aveux de la chair, deel IV van de Geschiedenis van de seksualiteit van Michel Foucault verschenen. 

Dat is een opzienbarende en langverwachte gebeurtenis. Door Foucaults plotselinge dood in 1984 was het meerdelige boekproject onvoltooid gebleven. De kort voor zijn dood verschenen delen II en III (L'usage des plaisirs; Le souci de soi), lieten een heroriëntatie zien, waarbij de thema's weten en macht (centraal in deel I, La volonté due savoir) werden aangevuld met het perspectief van het subject. 

Een Nederlandse vertaling van de postume uitgave zal in 2019 bij Boom verschijnen. Najaar 2018 verschijnt eerst al een heruitgave van de eerste drie delen van de Geschiedenis van de seksualiteit in een nieuwe Nederlandse vertaling. 

Deze publicaties vormen de aanleiding voor het organiseren van een studiedag/symposium vanuit het lectoraat Ethiek & Technologie op Saxion.

Symposium: Foucault over Subjectivering
te houden begin 2019, op Saxion
thema's:
  • Foucaults ontdekking en uitwerking van subjectivering als centraal thema in de Geschiedenis van de seksualiteit (in het kader van het moderne dispositief, de hellenistische oudheid, de vroege Christelijke kerk)
  • Wat de “voltooiing” van Foucaults project met de publicatie van Les aveux de la chair aan de benadering toevoegt of wijzigt
  • De verhouding tot andere denkers en scholen, met name fenomenologie en psychoanalyse
  • De actuele toepassing op het gebied van seksualiteit, maar ook in andere domeinen, zoals in de techniekethiek.

donderdag 27 september 2018

HersTELT (Dutch)

Op 8 nov 2018 werk ik mee aan het symposium HersTELT op saxion, met de lezing:
Je kan wel ziek of gezond zijn, maar je kan beter worden
Raadselachtige titel? De ondertitel is: "Filosofische reflecties over de betekenis van herstel en de paradox van hulp bij zelfhulp." Wees welkom op het symposium.

Van de website:


"In de huidige transities in de zorg is het Zelfregie wat telt. De sprekers die tijdens symposium HersTELT spreken, vertellen u over balans zoeken tussen gelijkheid en uniciteit, autonomie en relationaliteit."

woensdag 4 april 2018

Social Media, Big Data en Verkiezingen

Op 4 april 2018 nam ik deel aan een debat over social media en verkiezingen. Door de recente ophef over Cambridge Analytica, Facebook en de Amerikaanse presidentsverkiezingen was het onderwerp ineens extra actueel.

Met: Dr. Damian Trilling (universitair docent politieke communicatie, UvA); Dr. Robin Effing (associate lector Smart Cities, Saxion); Dr. Steven Dorrestijn (associate lector Ethiek en Technologie, Saxion)

Foto overgenomen van verslag op Sax.nu
Zie info en opname via  Saxion Studium Generale website

dinsdag 7 november 2017

Hoofdstuk over Persuasive Technology (Dutch)

Onder redactie van Theo Wobbes en Maria van den Muijsenbergh verscheen zojuist de bundel Verleiding tot gezond gedrag: Persuasive technology in de gezondheidszorg.

De bundel bevat een hoofdstuk dat ik samen met Lars Assen schreef: "Onszelf op afstand besturen: De mens en persuasive technology". 



Verleiding tot gezond gedrag verschijnt als aflevering 105.3 in de reeks Annalen van het Thijmgenootschap bij uitgeverij Valkhof Pers.

donderdag 12 oktober 2017

Chapter on Product Impact Tool

Recently the nice collection Design for Behaviour Change, edited by Kristina Niedderer, Stephen Clune & Geke Ludden was published. publisher website


The book includes a chapter by me on the Product Impact Tool and the case of the Dutch public transport chip card. download

(This text is based on my PhD thesis (ch. 8 and 4) and it is an updated and more extensive version of a text published in Design for Usability: Methods & Tools – A Practitioner’s Guide (pp. 110-119). Delft: Design United/IOP-IPCR Design for Usability research project. book website)

zaterdag 30 september 2017

Lunch lecture on Michel Foucault

Michel Foucault is one of the most influential thinkers of the last century, and a remarkable figure in more than one way. He worked on striking topics such as madness, crime and punishment, and sexuality. Foucault wrote about knowledge and power, but also on ethics as an art of living. Since his death a pile of biographical books recounted his turbulent life. More importantly, his thinking continues to inspire many in philosophy and beyond.


Lunch Lecture by Steven Dorrestijn
Monday 2 October, 12.45-13.30 hours, Gallery/DesignLab, University of Twente

vrijdag 9 juni 2017

Van Persuasive Amsterdam tot geautomatiseerde samenleving (Dutch)

In april 2017 vond de jaarlijkse conferentie over Persuasive Technology plaats, ditmaal in Amsterdam. Het was een tweedaagse conferentie met daaraan voorafgaand een dag met colloquia voor promovendi en een dag met workshops. Een van de workshops was gewijd aan ethiek van Persuasive Technology. Lees verder...


maandag 29 mei 2017

Nagesprek The Circle, 1 juni, Concordia (Dutch)

Na afloop van de vertoning van de film The Circle op 1 juni in Concordia in Enschede gingen Peter-Paul Verbeek, Steven Dorrestijn en Thijs Geerdink in discussie over de gevolgen, kansen en bedreigingen van de stormachtige ontwikkeling van technische mogelijkheden en het gebruik van social media.


Techniek hoort bij de mens, als brenger van comfort en vooruitgang, maar ook als noodzaak omdat de mens zonder techniek niet eens zou kunnen overleven. Tegelijkertijd brengt techniek gevaren met zich mee: ongelukken, milieuvervuiling, en controle over heel het leven zoals in The Circle. In de film verandert het beeld van een technische utopie langzaam maar zeker in dystopische nachtmerrie. Dat geeft te denken: We kunnen niet zonder techniek, maar hoe groot zijn de gevaren en hoe kunnen we daar op een goede manier mee omgaan?



Wakker blijven of in slaap dommelen? (Dutch)

In Filosofie & Praktijk 38(1) verscheen mijn review van Je hebt wél iets te verbergen: Over het levensbelang van privacy (Maurits Martijn & Dimitri Tokmetzis. De Correspondent, 2016).


Naar aanleiding van dit prima boek waarvan ik een bespreking geef, wil ik ook verder helpen duiden wat er op het spel staat. De toename van surveillance, maar vooral ook een verschuiving van toezicht met camera’s in de richting van geautomatiseerde diensten en beïnvloeding door slimme technologie met sensoren stelt ons voor de vraag: hoeveel techniek heeft de mens nodig en hoeveel techniek kan de mens verdragen? Zijn we wakker en alert genoeg om te weten waarover we zelf willen beslissen, of zijn we bezig onszelf te laten inslapen?

Download review-artikel - Website Filosofie & Praktijk
Download kortere recensie-versie